Wschodni Express 2019 – sprawdź program spotkań i poznaj nowe wydawnictwa z serii | InneBrzmienia
PL EN UKR
a

Wschodni Express 2019 – sprawdź program spotkań i poznaj nowe wydawnictwa z serii

Wschodni Express to cykl spotkań i debat z pisarzami, artystami i intelektualistami z krajów Europy Wschodniej oraz seria wydawnicza Warsztatów Kultury, związana z festiwalem Wschód Kultury – Inne Brzmienia. Jedną z największych przeszkód w rozwijaniu współpracy kulturalnej, przezwyciężaniu barier kulturowych i pokonywaniu stereotypów na temat kultur państw Europy Wschodniej jest bariera językowa. Podczas gdy ta bariera nie jest większym zagrożeniem dla innych obszarów praktyk kulturowych (muzyki czy sztuk wizualnych), rzutuje ona przede wszystkim na recepcję literatury, a także na szeroko rozumianą sferę wymiany idei. W tym kontekście szczególnie istotna zdaje się więc być idea dbałości o dobry przepływ aktualnej myśli, publicystyki i literatury, tłumaczonej na języki narodowe. Taką rolę pełni stworzone w Warsztatach Kultury wydawnictwo pn. Wschodni Express, które od kilku lat zajmuje się wprowadzaniem na rynek książki w Polsce najbardziej aktualnej prozy i poezji z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Nazwa serii nawiązuje do nazwy słynnego pociągu relacji Paryż – Konstantynopol, który w okresie swej świetności przecinał prawie całą Europę i odnosi się do takich projektów literackich jak Literature Express Europe 2000 i tworzone w poprzedniej dekadzie na Ukrainie środkowo-europejskie czasopismo „Pociąg 76”. Jak wskazuje tytuł, celem serii wydawniczej „Wschodni Express” jest prezentacja czytelnikom polskim najnowszych tekstów literatur wschodnich sąsiadów Polski, poruszających najbardziej aktualne dla społeczeństw Europy Wschodniej problemy. Misja ta wynika z usytuowania Lublina blisko granicy wschodniej UE oraz jest logiczną kontynuacją mającej długie tradycje działalności lubelskich środowisk literackich i wydawniczych w zapoznaniu czytelników polskich z kulturą wschodnich sąsiadów (Wydawnictwo Lubelskie, kwartalnik „Akcent”, kwartalnik „Kresy”, miesięcznik wymiany idei „Kultura Enter” itd.).

W tym roku w ramach Wschodniego Expressu szczególnie licznie reprezentowana będzie literatura ukraińska, której towarzyszyć będzie współczesna proza litewska, stanowiąca nowy akcent w naszym programie wydawniczym.

W 2019 roku portfolio Wydawnictwa Wschodni Express wzbogacone zostało aż o 6 nowych tytułów: Artem Czech „Punkt zerowy”, Natalka Śniadanko „Frau Müller nie zamierza płacić więcej”, Wasyl Słapczuk „Wieczorne słońce”, Herkus Kunčius „Obrazki litewskie”, Ołeh Sencow „Żywoty”, Jurij Andruchowycz, Ołeksandr Bojczenko, Orest Drul „Worochtarium”.


WSCHODNI EXPRESS – program spotkań:

Czwartek, 27 czerwca

17.00–18.00 Premiera książki „Żywoty” Ołeha Sencowa  | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
w spotkaniu udział wezmą: Bohdan Zadura – tłumacz oraz Krzysztof Stanowski – były podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych

Piątek, 28 czerwca

17.00–18.00 Wschodni Express  Prezentacja wyboru wierszy „Wieczorne słońce” Wasyla Słapczuka | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W dyskusji udział wezmą: Andrij Saweneć oraz Bohdan Zadura

18.00–19.00 Premiera książki „Punkt zerowy” Artema Czecha | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W spotkaniu udział wezmą: Artem Czech – autor oraz Łukasz Saturczak – prowadzenie

Sobota, 29 czerwca

11.30–13.00 Śniadanie literackie - Odpowiedzialność pisarza w przekazie prawdy historycznej cz. 1 | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W dyskusji udział wezmą: Kristina Sabaliauskaitė (Litwa), Ola Hnatiuk (Polska), Natalka Śniadanko (Ukraina) oraz Magdalena Kicińska – prowadzenie.

16.00–17.00 Premiera książki „Obrazki litewskie” Herkusa Kunčiusa | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W spotkaniu udział wezmą: Herkus Kunčius – autor oraz Ołeksandr Bojczenko – prowadzenie

18.30–20.00 Wschodni Express: Natalka Śniadanko „Frau Müller nie zamierza płacić więcej” – czytanie performatywne / premiera książki oraz koncert Mariany Sadovskiej | Warsztaty Kultury, Grodzka 7 – patio

Niedziela, 30 czerwca

11.30–13.00 Śniadanie literackie – Odpowiedzialność pisarza w przekazie prawdy historycznej cz. 2 | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W dyskusji udział wezmą: Herkus Kunčius (Litwa), Jurij Andruchowycz (Ukraina), Marcin Wroński (Polska) oraz Tomasz Dostatni OP – prowadzenie (Próba Cafe, Grodzka 5a – patio)

15.30–16.45 Premiera książki „Worochtarium” Jurija Andruchowycza, Ołeksandra Bojczenki i Oresta Drula | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
W spotkaniu udział wezmą: Jurij Andruchowycz, Ołeksandr Bojczenko i Orest Drul – autorzy oraz Aleksandra Zińczuk – prowadzenie


O książkach:

punkt zerowy

Artem Czech „Punkt zerowy”

Artem Czech (właść. Artem Czerednyk, ur. 1985 w Czerkasach) – ukraiński pisarz, z wykształcenia socjolog. Autor książek prozą: „Tego nie znajdziecie w Yandex” (2007, zwycięstwo w konkursie „Miejska powieść młodzieżowa”), „Kynia” (2007), „Atlas anatomiczny. Ciężko być żabą” (2008), „Plastyk” (2008), „Doc 1” (2009), „Niebieskie drzwi po lewej” (2009), „Różowe syropy”(2012) oraz non-fiction: „Historia motosportu na Ukrainie” (2013), „Awesome Ukraine. Interesting Things You Need To Know”(2017, we współautorstwie). Redaktor naczelny projektów „94 dni. Euromajdan oczami TSN”(2014) oraz „Wojna oczami TSN”(2015). W okresie od maja 2015 do lipca 2016 roku pełnił służbę w szeregach Sił Zbrojnych Ukrainy.

„Punkt zerowy”to wyjątkowo szczera i bezstronna, a zarazem niepozbawiona humoru oraz dystansu do siebie i wszystkiego wokół relacja z wojny na wschodzie Ukrainy. To książka o wojnie, w której nie ma patosu i bohaterstwa, są natomiast wnikliwe, wyważone i bezpretensjonalne opisy absurdów rzeczywistości wojennej, a zarazem przemian świadomości narratora. Punkt zerowy to pierwsza linia frontu, ale też stan totalnego wyzerowania świadomości – wyzbycia się myśli, uczuć, pragnień, zależności i złudzeń.

Polskie tłumaczenie zbioru autobiograficznych esejów „Punkt zerowy”, opublikowanego na Ukrainie w 2017 roku. Książka dostała nagrodę „LitAkcent Roku 2017” w kategorii „Eseistyka i reportaż fabularny”.

 Frau Muller

Natalka Śniadanko „Frau Müller nie zamierza płacić więcej”

Natalka Śniadanko (ur. 1973 we Lwowie) – znana ukraińska pisarka, tłumaczka literatury polskiej i niemieckojęzycznej, dziennikarka. Absolwentka Uniwersytetu Lwowskiego i Uniwersytetu we Fryburgu. Autorka książek: „Kolekcja namiętności czyli Przygody młodej Ukrainki” (2001, polskie wydanie 2005), „Sezonowa wyprzedaż blondynek” (2005), „Syndrom sterylności” (2006, polskie wydanie 2008 pod tytułem „Ahatanhel”), „Mleko z macierzanką” (2007), „Kraj zepsutych zabawek oraz inne podróże” (2008), „Owadzia huśtawka” (2009, polskie wydanie 2014 pod tytułem „Lubczyk na poddaszu”), „Herbarium kochanków” (2011), „Frau Müller nie zamierza płacić więcej” (2013), „Schludne szlaczki arcyksięcia Wilhelma” (2017). Laureatka Nagrody im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego. Jej książki ukazały się w tłumaczeniach na język niemiecki, rosyjski oraz czeski. Mieszka we Lwowie.

Powieść „Frau Müller nie zamierza płacić więcej” skupia jak w soczewce kilka kontekstów czasowych, geograficznych i problemowych. Bohaterki książki mieszkają i pracują we Lwowie i w Berlinie, ruszają z wypadami turystycznymi do Wenecji i Krakowa, eksplorują własną seksualność, zmieniając partnerów i partnerki, a także zgłębiają zakamarki swojej podświadomości, przerabiając traumy z dzieciństwa spędzonego w sowieckiej Ukrainie i we wschodnich Niemczech. Kontrapunktem dla opowieści o losach ukraińskich gastarbeiterek na tle współczesności jest rozwijana w tle saga rodzinna, ukazująca obraz polsko-ukraińskiej wsi w skali prawie całego XX wieku i na swój sposób przerabiająca traumy narodowe i społeczne. Opowiedziana autentycznym, językowo bezbłędnym wielogłosem powieść artykułuje problemy spychane na margines, kwestionuje stereotypy i mitologemy, prowokuje i pobudza do rozmyślań.

Wieczorne słońce

Wasyl Słapczuk „Wieczorne słońce”

Wasyl Słapczuk (ur. 1961 w Nowym Zboryszowie na Wołyniu) – poeta, prozaik, krytyk literacki, literaturoznawca, tłumacz. Służbę wojskową odbywał w Afganistanie, gdzie został ciężko ranny. Autor kilkunastu tomików poetyckich, kilku tomów powieści i opowiadań, z których w Polsce ukazały się drukiem „Kobieta ze śniegu”(2012) oraz „Księga zapomnienia”(2014), nominowana do półfinału Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus”. Autor zbiorów artykułów krytycznoliterackich, esejów i książek dla dzieci. Z języka polskiego tłumaczył wiersze Krzysztofa Sawickiego i Wojciecha Pestki. Laureat ponad dwudziestu nagród literackich, w tym Nagrody Państwowej im. Tarasa Szewczenki i Nagrody Literackiej im. Józefa Łobodowskiego. Uhonorowany odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

„(…) lektura tych utworów jest doświadczeniem aktywizującym – do działania, redefiniowania świata, a przede wszystkim do namysłu nad sprawami pozornie oczywistymi. Bohater liryczny miniatur poetyckich Słapczuka, „chłopiec” (a właściwie chłopczyk), prowadząc nieskomplikowane dialogi na najprostsze tematy z dorosłym współrozmówcą, podważa schematy, którymi często odżegnujemy się od wysiłku poznawczego. Być może kryje się za tym cywilizacyjna potrzeba poprawności, bo jak mówi chłopiec w wierszu Słapczuka: »Nie można mówić prawdy i pozostawać uprzejmym«”.

(Halyna Dubyk, fragment recenzji „Kropki w środku”, która ukazała się w „Nowych Książkach” 4/2019)

obrazki litewskie

Herkus Kunčius „Obrazki litewskie”

Herkus Kunčius (ur. 1965 w Wilnie) – prozaik, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk radiowych. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie. Pracował jako redaktor i krytyk sztuki w czasopismach kulturalnych „Krantas” i „Literatūra ir menas”. Autor około dwudziestu tomów prozy tłumaczonej m.in. na języki angielski, duński, niemiecki, rosyjski, słoweński, szwedzki. W Polsce jego teksty były prezentowane na łamach czasopism „Literatura na świecie”, „Tekstualia” i „Korespondencja z ojcem”. Jako osobne książki w tłumaczeniu na język polski ukazały się „Moja walka bambino” (2001) oraz „Litwin w Wilnie” (2014). Herkus Kunčius jest członkiem zarządu Polsko-Litewskiego Forum Dialogu i Współpracy im. Jerzego Giedroycia. W latach 2011–2015 był przewodniczącym litewskiego PEN Clubu. Laureat licznych nagród literackich. W 2019 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi RP za zasługi w rozwijaniu polsko-litewskiej współpracy kulturalnej.

Zawsze jest wiele rzeczy do zauważenia i zrozumienia w efemerycznej rzeczywistości. Z biegiem czasu niektóre wydarzenia zasnęły, inne odrodziły się z mitami lub legendami. Dziś nikt nie może uczciwie powiedzieć, jak wyglądał świat sto lub więcej lat temu, ponieważ historia uwielbia kłamać, a teraźniejszość kusi, by zrealizować swoją własną drogę.

Powieść „Obrazki litewskie” składa się z siedmiu oddzielnych historii. Powiązanie między nimi to osobowości historyczne, które odwiedziły Litwę na dłuższy lub krótszy czas. Są to: car Rosji Piotr I, Napoleon Bonaparte, Włodzimierz Lenin, Adolf Hitler, Hannibal Lecter, Michaił Gorbaczow i księżniczka Monako – Karolina.

Żywoty

Ołeh Sencow „Żywoty”

Ołeh Sencow (ur. 1976 r. w Symferopolu) – ukraiński reżyser filmowy, prozaik, pisarz, miłośnik gier komputerowych, aktywista społeczny, uczestnik Rewolucji Godności. Studiował ekonomię i reżyserię filmową w Moskwie. W 2012 r. debiutował na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Rotterdamie filmem „Gaamer”. Od 2014 r. więzień polityczny, bezprawnie skazany (2015) na dwadzieścia lat łagru przez rządy kremlowskie. W obozie odosobnienia podjął strajk głodowy. O jego uwolnienie apelowało wiele osób i organizacji na Ukrainie, w Polsce i na całym świecie. W 2018 r. odznaczony m.in. Nagrodą Sacharowa. „Żywoty” to krótkie opowiadania, odwołujące się do czasu dzieciństwa i dorastania. To swoista próba skreślenia własnej autobiografii z przymrużeniem oka.

„Kto weźmie do rąk tę niewielką książeczkę, składającą się z ośmiu opowiadań, zapewne nie będzie potrzebował informacji o tym, kim jest jej Autor. Bo będzie wiedział. (…) W tej niewielkiej książeczce czytelnik odnajdzie obraz ulegających erozji stosunków społecznych i rodzinnych, obraz problemów w czasie upadku poprzedniego systemu, krytyczne spojrzenie na system edukacji i służbę zdrowia, a równocześnie empatię wobec ludzkiego losu i pochwałę czegoś, co można nazwać prawością lub przyzwoitością. Nie milczeć, gdy ktoś próbuje poniżyć drugiego człowieka, nawet, a może zwłaszcza, gdy ten drugi jest ułomny, jak chłopiec z zespołem Downa z opowiadania „Szpital”. Będąc opowieścią o radzieckim dzieciństwie, o Krymie, o ukraińskiej prowincjonalnej codzienności, ma równocześnie ta proza wymiar humanistyczny i uniwersalny”.

(Bohdan Zadura, fragment przedmowy do książki)

 worochtarium

Jurij Andruchowycz, Ołeksandr Bojczenko, Orest Drul „Worochtarium”

Jurij Andruchowycz (ur. 1960 w Stanisławowie) – poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Autor kilku tomików poetyckich, z których w Polsce wydano „Piosenki dla martwego koguta” (2005) i „Egzotyczne ptaki i rośliny” (2007), oraz licznych tomów prozy fabularnej i non-fiction, z których w polskich przekładach ukazały się: „Rekreacje” (1994, 1996), „Erz-herz-perc” (1996), „Moscoviada. Powieść grozy” (2000, 2004), „Moja Europa. Dwa eseje o Europie zwanej Środkową” (2000, wspólnie z Andrzejem Stasiukiem), „Ostatnie terytorium” (2002), „Perwersja” (2003), „Dwanaście kręgów” (2005), „Diabeł tkwi w serze” (2007), „Tajemnica. Zamiast powieści” (2008), „Leksykon miast intymnych” (2014), „Kochankowie Justycji” (2019). Poza tym w 2014 r. ukazała się przeprowadzona przez Pawła Smoleńskiego wywiad-rzeka „Szcze ne wmerła i nie umrze. Rozmowa z Jurijem Andruchowyczem”.

Tłumacz m.in. Tadeusza Konwickiego, Brunona Schulza, Williama Shakespeare’a, Rainera Marii Rilkego, Heinricha von Kleista, Roberta Walsera, amerykańskich poetów lat 50. i 60. ХХ wieku. Utwory Jurija Andruchowycza tłumaczono na dwadzieścia języków.

Laureat licznych nagród literackich, w tym Nagrody im. Herdera, Nagrody Pokoju im. Ericha-Marii Remarque’a, Nagrody Europejskiego Porozumienia Leipziger Buchpreis, Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus”, Nagrody im. Hanny Arendt, Nagrody Vilenica.

Ołeksandr Bojczenko (ur. 1970 w Czerniowcach) – krytyk literacki i badacz literatury, eseista, tłumacz. Autor zbiorów esejów: „Coś w rodzaju chautauqua” (2003), „Chautauqua plus”(2004), „Byle książka” (2001), „Moi wśród obcych” (2012), „Mniej/Więcej” (2015). Autor licznych przekładów z języka polskiego i rosyjskiego, tłumacz m.in. Tadeusza Borowskiego, Leszka Kołakowskiego, Marka Hłaski, Jerzego Pilcha, Olgi Tokarczuk, Andrzeja Stasiuka, Daniela Odiji. Wielokrotny stypendysta programu Gaude Polonia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. W 2014 r. został uhonorowany odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. W Polsce nakładem Warsztatów Kultury ukazały się jego zbiory esejów „50 procent racji” (2016) oraz „Wasi, nasi oraz inni” (2018).

Orest Drul (ur. 1960 w Stryju) – dziennikarz, publicysta, politolog, analityk, redaktor naczelny czasopisma internetowego Zbruc.eu. W latach 80. współtworzył podziemne wydawnictwo „Jewszan-zilla”, na początku lat 90. był jednym z autorów i redaktorów tygodnika „Post-Postup”, natomiast w latach 1998–2002 redaktorem naczelnym dziennika „Postup”. Redagował czasopismo „Misto. Polis”, polskojęzyczne czasopismo „Ukraїna”, był także redaktorem eksperymentalnych projektów telewizyjnych. Członek nieformalnych grup intelektualistów ukraińskich – Nestorowskiej Grupy, Uniowskiej Grupy oraz Inicjatywy Zarwanickiej. Laureat Nagrody im. Ołeksandra Krywenki „Za postęp w dziennikarstwie”.
„Worochtarium”to spokojna rozmowa trzech starych przyjaciół. Jest ona tak szczera i trafna, że chciałoby się siedzieć obok pisarzy, słuchać i od czasu do czasu włączyć się w rozmowę lub odwzajemnić uśmiech, będący cichym zrozumieniem. Rozmowę prowadzą Jurij Andruchowycz, Ołeksandr Bojczenko, moderuje Orest Drul.

Rozmowy o narodzinach książek, krytyków i nagród literackich, nauczaniu rzemiosła literackiego. O rytmie i poczuciu mowy, o dobrym tekście, o poezji i prozie. O literaturze rosyjskiej i tłumaczeniu Biblii. O życiu. Aby zrozumieć te rozmowy, należy głębiej zanurzyć się w kreatywność artystów, zajrzeć do wewnętrznej kuchni procesu literackiego i stać się jego uczestnikiem.

(Źródło:https://pabulum.com.ua/product/vorohtarium/ – Wydawnictwo Pabulum)


Zobacz pełny program festiwalu!

Dołącz do oficjalnego wydarzenia na Facebook’u