Wschodni Express Cykl Spotkań | InneBrzmienia
PL EN UKR
a

Wschodni Express Cykl Spotkań

Wschodni Express to cykl spotkań i debat z pisarzami, artystami i intelektualistami z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, a także seria wydawniczaWarsztatów Kultury, związana z festiwalem Wschód Kultury – Inne Brzmienia.

Jedną z największych przeszkód w rozwijaniu współpracy kulturalnej, przezwyciężaniu barier kulturowych i pokonywaniu stereotypów na temat kultur państw Europy Środkowo-Wschodniej jest bariera językowa. Podczas gdy ta bariera nie jest większym zagrożeniem dla innych obszarów praktyk kulturowych (muzyki czy sztuk wizualnych), rzutuje ona przede wszystkim na recepcję literatury, a także na szeroko rozumianą sferę wymiany idei. W tym kontekście szczególnie istotna zdaje się więc być idea dbałości o dobry przepływ aktualnej myśli, publicystyki i literatury, tłumaczonej na języki narodowe. Taką rolę pełni stworzona w Warsztatach Kultury seria wydawnicza pn. Wschodni Express, która od kilku lat zajmuje się wprowadzaniem na rynek książki w Polsce najbardziej aktualnej prozy i poezji z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Nazwa serii nawiązuje do nazwy słynnego pociągu relacji Paryż – Konstantynopol, który w okresie swej świetności przecinał prawie całą Europę i odnosi się do takich projektów literackich jak Literature Express Europe 2000 oraz tworzone na Ukrainie w poprzedniej dekadzie środkowo-europejskie czasopismo „Pociąg 76”. Jak wskazuje tytuł, celem serii wydawniczej Wschodni Express jest prezentacja polskim czytelnikom najnowszych tekstów literatur naszych wschodnich sąsiadów, poruszających problemy najbardziej aktualne dla społeczeństw Europy Środkowo-Wschodniej. Misja ta wynika z usytuowania Lublina blisko wschodniej granicy Unii Europejskiej oraz jest logiczną kontynuacją, mającej długie tradycje, działalności lubelskich środowisk literackich i wydawniczych w zapoznawaniu polskich czytelników z kulturą wschodnich sąsiadów (m.in. Wydawnictwo Literackie, kwartalnik „Akcent”, kwartalnik „Kresy”, miesięcznik wymiany idei „Kultura Enter”).


Wszystkie spotkania Wschodniego Expressu będą dostępne na żywo oraz w transmisjach na Facebook’u Wschodniego Expressu oraz Warsztatów Kultury.


Program: 

24-27.06 | 10.00–20.00 Wystawa portretów autorów i okładek książkowych | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – parter
24-27.06 | 12.00–22.00 | Wystawa „Romski dom. Życie społeczności w Drohobyczu” | (Księgarnia Między Słowami, Rybna 4/5)

25.06 | 11.00-12.00 | Prezentacja książki Wasyla Słapczuka „Ten sam kurz drogi” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
25.06 | 16.00-17.00 | Prezentacja książki Jurisa Kronbergsa „Wilk Jedno Oko” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio

 

26.06 | 11.00-12.00 | Prezentacja książki Zoltána Mihály Nagy „Szatański pomiot” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio

26.06 | 13.00-14.00 | Prezentacja książki Mariusa Burokasa „Tu mieszkał Jonasz” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
26.06 | 16.00-17.00 | Prezentacja książki Kateryny Babkiny „Nikt tak nie tańczył, jak mój dziadek” | Próba Cafe, Grodzka 5a- patio

27.06 |11.00–12.00 | Wschodni Express | Premiera książki: Andrij Lubka „Twoje spojrzenie, Cio-Cio-San” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
27.06 | 13.00-14.00 | Prezentacja książki Uładzimiera Arłoŭa „Porucznik Piatrowicz i chorąży Duch” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio
27.06 | 16.00-17.00 | Spotkanie wokół nowej serii wydawniczej „Zakotwiczone” | Próba Cafe, Grodzka 5a – patio


Zobacz też: Program muzycznych spotkań literackich na Innych Brzmieniach


 

Premiery książkowe w roku 2021: 

Okładki książek zaprojektowała Ewelina Kruszewska

LUBKA CIOCIO1. Twoje spojrzenie, Cio-Cio-San | Andrij Lubka | tłum. Bohdan Zadura

Pewnego grudniowego wieczora pijany sędzia śmiertelnie potrąca czarnym BMW żonę głównego bohatera na użhorodzkiej ulicy. Po uniewinnieniu sprawcy wypadku Mark Zadorożny postanawia sam wymierzyć sprawiedliwość i wziąć sprawy w swoje ręce. Nowa powieść Andrija Lubki rozpoczyna się jak thriller społeczny obnażający korupcję współczesnego państwa ukraińskiego. Jednak rozwój fabuły na różnych płaszczyznach czasowych zaskakująco zmienia pierwotną perspektywę.

„Moją Ralukę zabił sędzia, ale zabiło ją także to państwo, w którym coś takiego jest możliwe. W którym wszystko jest możliwe. W którym ci, którzy głoszą prawo, sieją bezprawie. Niech mnie słyszą i widzą. Za tę transmisję zapłaciłem samym sobą”.

Andrij Lubka | Ukraina(ur. 1987 w Rydze) – jeden z najciekawszych ukraińskich literatów młodego pokolenia; poeta, pisarz, eseista, tłumacz i felietonista. Zdobywca licznych nagród literackich, m.in. „Debiut” (2007) oraz „Kijowskie Laury” (2011). Dwukrotny stypendysta (2010, 2012) programu Gaude Polonia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uczestnik festiwali literackich na całym świecie – od Rio de Janeiro do Stambułu. Tłumaczony na języki: polski, niemiecki, angielski, portugalski, rosyjski, chiński, czeski, serbski, macedoński, litewski, słowacki i turecki. W 2017 roku nominowany do Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” za powieść „Karbid”, a za zbiór opowiadań „Pokój do smutku” został laureatem Nagrody Fundacji Kowaliwów (USA) w kategorii Proza. Na podstawie jednego z opowiadań z tego zbioru stworzono film.

 


 

Nikt tak nie tańczył, jak mój dziadek2. Nikt tak nie tańczył, jak mój dziadek | Kateryna Babkina | tłum. Bohdan Zadura

Seria opowiadań ułożonych w jedną historię pięciu rodzin, których dzieci spotykają się w szkole 1 września w pierwszym roku niepodległości Ukrainy i pozostają przyjaciółmi na całe życie.

„Wtedy wysoka dziew czynka mrugnęła rezolutnie i puściła rękę swojego sąsiada z ławki, który zdążył zapomnieć nawet o swoich wątpliwościach, na tyle wszystko to było dla niego nowe i niepojęte, i przesunęła cienkimi palcami po kołnierzyku Liliczki. Z kołnierzyka odpięła plastikową myszkę, błyszczącą, szarą broszkę z elementami różu, i podała ją na dłoni zapłakanemu chłopczykowi. – To dla ciebie – powiedziała. – Prezent. Przestań płakać, proszę. Przestań natychmiast. I on, zdaje się, przestał. Może nie od razu, ale na pewno przestał”.

Kateryna Babkina | Ukraina     (ur. 1985 w Iwano-Frankowsku) – ukraińska pisarka, dziennikarka, scenarzystka i menedżerka kultury. Autorka kilku tomików poezji (debiut „Ognie św. Elma”, 2002), powieści „Sonia” (2013), zbiorów opowiadań, książek dla dzieci, a także scenariuszy filmowych oraz sztuki Hamlet Babylon, wystawianej w Kijowie, Genewie i Wiedniu. Jej twórczość tłumaczona jest na angielski, czeski, francuski, hiszpański, niemiecki, szwedzki, rumuński, rosyjski i hebrajski. Nakładem wydawnictwa Warsztatów Kultury ukazał się zbiór opowiadań „Szczęśliwi nadzy ludzie” (2017) oraz powieść „Sonia” (2018).

 

 

 


Szatański pomiot

3. Szatański Pomiot | Zoltán Mihály Nagy | tłum. Daniel Warmuz

Poetycka opowieść o losach młodej Węgierki z Zakarpacia, na której życiu położyły się cieniem burzliwe dzieje regionu, naznaczone wkroczeniem Rosjan w końcu II wojny światowej oraz deportacjami węgierskiej ludności do Związku Radzieckiego – tzw. „maleńkij robot”. Zhańbiona przez sowieckich żołnierzy i wzgardzona przez wiejską społeczność Eszter postanawia – wbrew obawom i lękowi – urodzić nieślubne dziecko i zawalczyć o miłość swojego życia.

Zoltán Mihály Nagy | Węgry     (ur. 1949 r. w Mużijewie/Nagymuzsaly) – poeta, prozaik, redaktor, jeden z ważniejszych reprezentantów literatury węgierskiej tworzonej na Zakarpaciu w Ukrainie. Laureat m.in. Nagrody im. Attili Józsefa (2005) i Sándora Máraiego (2021). Debiutował tomem wierszy Dolgok igézetében (1983, Pod urokiem rzeczy). Uznanie na Węgrzech przyniosła mu powieść poetycka Szatański pomiot (1991). Jej kontynuację stanowią tytuły: Tölgyek alkonya (1996, Zmierzch dębów) i A teremtés legnehezebb napja (2004, Najtrudniejszy dzień stworzenia). Mieszka w Popovie/Csonkapapi na pograniczu ukraińsko-węgierskim.

 

 

 

 


 

Ten sam kurz drogi4. Ten sam kurz drogi | Wasyl Słapczuk | tłum. Wojciech Pestka

Powieść Wasyla Słapczuka to spojrzenie w głąb ludzkiej egzystencji oraz próba uporządkowania świata, ponownego określenia czym dzisiaj jest dobro i zło, wytyczenia granic, po przekroczeniu których jednostka traci swoje człowieczeństwo i staje się agresywnym, niebezpiecznym zwierzęciem. Główny bohater, pisarz i weteran wojny w Afganistanie, w wyniku kryzysu wieku średniego decyduje się na wyjazd do sanatorium. Zawarte tam nowe znajomości i przebyte doświadczenia zmuszają go do refleksji nad sobą.

Wasyl Słapczuk | Ukraina        (ur. 1961 w Nowym Zboryszowie na Wołyniu) – poeta, prozaik, krytyk literacki, literaturoznawca, tłumacz. Służbę wojskową odbywał w Afganistanie, gdzie został ciężko ranny. Autor kilkunastu tomików poetyckich, kilku tomów powieści i opowiadań, z których w Polsce ukazały się drukiem „Kobieta ze śniegu” (2012) oraz „Księga zapomnienia” (2014), nominowana do półfinału Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus”. Autor zbiorów artykułów krytycznoliterackich, esejów i książek dla dzieci. Z języka polskiego tłumaczył wiersze Krzysztofa Sawickiego i Wojciecha Pestki. Laureat ponad dwudziestu nagród literackich, w tym Nagrody Państwowej im. Tarasa Szewczenki i Nagrody Literackiej im. Józefa Łobodowskiego. Uhonorowany odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.

 


 

 

 

 

 

Wilk Jedno Oko5. Wilk Jedno Oko | Juris Kronbergs | tłum. Olga Wiewióra

„Wilk Jedno Oko nie przegrywa swojego wyścigu ze śmiercią. Jeszcze nie. Ale jego sytuacja przedstawia się w dosyć ponurym świetle, by nie rzec – ciemnym świetle. Motyw światła przegrywającego z ciemnością również się powtarza. Jedno oko to pojedyncze widzenie, indywidualna perspektywa, która może być ważna lub nieważna, trafna lub zniekształcona, boska lub zwierzęco prymitywna – ale jest moja”.

prof. Krzysztof Zajas (ze wstępu)

Juris Kronbergs | Łotwa          (ur. 1946 w Sztokholmie) – łotewski poeta i tłumacz mieszkający w Szwecji. Studiował języki skandynawskie i bałtyckie oraz historię literatury na Uniwersytecie w Sztokholmie. Debiutował w połowie 1960 roku. Tworzył na pograniczu dwóch kultur – szwedzkiej i łotewskiej. Wśród jego przekładów poezji XX i XXI wieku znajdują się wybrane wiersze laureata Nagrody Nobla Thomasa Tranströmera oraz powieść Ulfa Erikssona Creaturesof Glass / Varelser av glas (Janis Roze, 2010). Twórczość Kronbergsa stała się jednym z najlepszych przykładów buntu w literaturze łotewskiej lat 60. Pełnił funkcję prezesa łotewskiego PEN Clubu, pracował jako tłumacz dla szwedzkiego parlamentu oraz pełnił funkcję attaché kulturalnego w łotewskiej ambasadzie w Sztokholmie. Zmarł 6 lipca 2020 roku.

 

 


Porucznik Piatrowicz i chorąży Duch
6. Porucznik Piatrowicz i chorąży Duch | Uładzimir Arłou | tłum. Bohdan Zadura

Niezwykłość tej książki polega na jej różnorodności i jednorodności zarazem. Te ballady, których akcja rozgrywa się na przestrzeni wieków, przez które przewija się cała plejada postaci historycznych i współczesnych, od kata w rodzinnym Połocku autora, przez renesansowych artystów z Padwy, Don Juana, po współczesnych poetów ukraińskich, łączy osoba autora – poety i historyka, podróżnika i archeologa własnej duszy. Niemal reportażowy weryzm łączy się z oniryzmem, liryzm przeplata się z ironią i sarkazmem, poczucie humoru często przełamuje się z poczuciem tragizmu. Czytając „Porucznika Piatrowicza i chorążego Ducha” odbywamy fantastyczną i fascynującą podróż po historii i współczesności.

Uładzimir Arłou | Białoruś(ur. 1952 w Połocku) – jeden z najbardziej popularnych białoruskich poetów, historyk i prozaik. Po studiach na wydziale historii na uniwersytecie w Mińsku, pracował jako nauczyciel i dziennikarz w Nowopołocku. Od 1988 współpracował z wydawnictwem „Mastackaja litaratura”, wtedy też wstąpił do Białoruskiego Frontu Ludowego. W 1996 zwolniony z pracy w wydawnictwie za „wydawanie wątpliwej jakości literatury historycznej i innej”, wspierał w wyborach prezydenckich kandydatów demokratycznych, w 2007 jego utwory zostały usunięte z programu szkolnego. Aktywnie działał w białoruskim PEN Clubie i w niezależnym Związku Pisarzy Białoruskich. Opublikował ponad 20 tomów prozy i kilka zbiorów poezji. W 2018 roku otrzymał za książkę Tańce nad miastem nagrodę im. Jerzego Giedroycia. Jego utwory tłumaczono na wiele języków. Po polsku ukazały się dwa wybory opowiadań: Requiem dla piły motorowej (2000, tłumacze różni) i Kochanek jej wysokości (2006, tłumacze różni, KEW) oraz tom wierszy w przekładzie Adama Pomorskiego Prom przez Kanał la Manche (2009), uhonorowany nagrodą Europejski Poeta Wolności (2010).

 


Tu mieszkał Jonasz7. Tu mieszkał Jonasz | Marius Burokas | tłum. Agnieszka Rembiałkowska

„Tu mieszkał Jonasz” zawiera wiersze z wszystkich czterech dotąd wydanych tomów poetyckich Mariusa Burokasa (Ideogramos, Būsenos, Išmokau nebūti, Švaraus buvimo) oraz wiersze nowe, publikowane dotąd tylko w prasie literackiej. W wyborze tym ukazana jest ewolucja stylu poety oraz reprezentacja tematów podejmowanych w jego twórczości. Książka jest spotkaniem dwóch perspektyw: zawiera wiersze, które tłumaczka uznała za interesujące dla polskiego czytelnika pod względem problematyki i pod względem artystycznym oraz wiersze, które sam autor uważa za cenne. Jest to pierwsza publikacja książkowa Burokasa po polsku.

Marius Burokas | Litwa            (ur. 1977 w Wilnie) – jest poetą, pisarzem, tłumaczem i redaktorem naczelnym internetowego magazynu literatury litewskiej „Vilnius Review”. Jest autorem czterech tomików poetyckich (najnowszy z nich „Švaraus buvimo” został wydany w 2018 roku i otrzymał nagrodę festiwalu Wiosna Poezji). Jego tomik poezji w języku angielskim „Now I Understand” ukazał się nakładem „Parthian Books” w 2018 roku. W tym samym roku ukazał się także tomik poezji wydany w języku ukraińskim „Найменші речі”. Poezja Burokasa została przetłumaczona m.in. na język polski, rosyjski, słoweński, angielski, niemiecki, francuski, niderlandzki, ukraiński. Marius Burokas tłumaczy poezję poetów amerykańskich, kanadyjskich, australijskich i innych. Jest członkiem Związku Literatów Litewskich od 2007 roku, a od 2013 roku członkiem Litewskiego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Mieszka

 

 

 


W POPRZEDNICH LATACH: