Litewska kinematografia w cyklu Move East Movie | InneBrzmienia
PL EN UKR
a

Litewska kinematografia w cyklu Move East Movie

Wschodnioeuropejska kinematografia od pewnego czasu coraz śmielej budzi się z postreżimowego letargu i stanowi dziś ciekawą alternatywę dla kina zachodniego, azjatyckiego czy amerykańskiego. Przynosi ze sobą wiele świeżości, ale też ujawnia nową, niespotykaną dotąd perspektywę patrzenia na problemy współczesnego świata, postrzeganie granic czy codzienną egzystencję. Filmowa podróż do naszych wschodnich sąsiadów dostarcza też ogromnych pokładów wiedzy na temat tamtejszej kultury, wciąż mało rozpoznawalnej dla przeciętnego Europejczyka. Inicjując w 2014 roku cykl Move East Movie, chcieliśmy poruszyć świadomość kinomanów i pokazać współczesne życie mieszkańców krajów Partnerstwa Wschodniego oraz zainteresowania tamtejszych środowisk filmowych. Zależy nam na tym, aby prezentować przede wszystkim najnowsze produkcje, które stanowią najbardziej aktualny obraz portretowanych krajów oraz dają wyobrażenie na temat kondycji poszczególnych kinematografii.

Podczas tegorocznej odsłony festiwalu wyruszymy w filmową podróż na Litwę. Będzie to wyprawa zarówno w czasie, jak i w przestrzeni, a ponadto odbędziemy ją wielogatunkowym wehikułem. Zgodnie z opinią, że kino to najlepsza droga ku temu, by jak najszybciej poznać jakiś kraj i jego kulturę, postaramy się zrozumieć, czym żyje dzisiejsze kino litewskie, lepiej poznać mieszkańców tego nadbałtyckiego regionu oraz dowiedzieć się, co najbardziej interesuje tamtejszych filmowców. Podczas codziennych seansów będziemy też obalać kolejne stereotypy, które przez lata przylgnęły do litewskich filmów, takie jak np. ten, że jest to kino niemal wyłącznie poetyckie, cechujące się bardzo powolnym tempem akcji. Oczywiście współczesne kino litewskie czerpie z tradycji poetyckiego kina litewskiego, ale dziś zdecydowanie nie są to już tylko nostalgia i metafory.

W ramach Move East Movie 2019 zaprezentujemy jedną pozycję klasyczną – „Dzieci z Hotelu Ameryka”, która zabierze nas do Kowna i lat 70. ubiegłego stulecia oraz trzy nowości: „Cud”, „Jak wygraliśmy rewolucję” i „Pradawny las”, które przybliżą nam zarówno moment wejścia Litwy w epokę kapitalizmu, jak i czasy opresyjnego ustroju opartego na wiecznej kontroli, nakazach oraz absurdalnych przepisach. Chwilą wytchnienia od historii będzie natomiast przepiękna wizualna wyprawa do pradawnej litewskiej puszczy.
W programie:

Cud / Miracle / Stebuklas
reż. Egle Vertelyte, Litwa 2017, 91 min.

Przełom lat 80. i 90. XX wieku to w wielu europejskich krajach czas transformacji ustrojowej oraz schyłkowy moment systemu komunistycznego. W 1992 roku kapitalizm zaczyna powoli rodzić się też na Litwie, co oczywiście jest kolosalną zmianą i wyzwaniem dla całego społeczeństwa. Irena, główna bohaterka filmu, jest właścicielką gospodarstwa rolnego i hodowli świń. Nowe czasy niosą ze sobą widmo rychłego bankructwa, gdy nagle, dość niespodziewanie, na pomoc Irenie przychodzi tajemniczy Amerykanin o imieniu Bernardas. Według niego gospodarstwo należało w przeszłości do jego rodziny, a dziś chciałby je uratować i postawić na nogi. Początkowo wszystko idzie dobrze, z czasem jednak Irena zaczyna powątpiewać w prawdomówność Bernardasa.

Egle Vertelyte – urodziła się w Szawlach na Litwie. Studiowała historię na Uniwersytecie Wileńskim, produkcję filmową w European Film College oraz scenopisarstwo w National Film and Television School w Anglii. Jest autorką krótkometrażowych filmów „Robomax” (2013) i „Romantic delusions of the bird” (2014) oraz reżyserką filmu dokumentalnego „UB Lama” (2011). „Cud” (2017) to jej debiutancka fabuła.

27.06 | 17.00 | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – II piętro, sala widowiskowa

Pradawny las / The Ancient Woods / Sengirė
reż. Mindaugas Survila, Litwa/Estonia/Niemcy 2017, 85 min.

Znakomity dokument, a w zasadzie autentyczny, uchwycony okiem kamery zapis niesamowitej przyrody i unikalnego ekosystemu litewskiej puszczy. Nie ma tu klasycznej narracji, a cała opowieść zbudowana jest poprzez serię spektakularnych obrazów. Dzięki temu możemy śledzić z bliska życie watahy wilków, zajrzeć do gniazda czarnego bociana, podejrzeć leśną sowę wraz z jej potomstwem, a nawet doświadczyć tego, jak żyją ludzie, funkcjonujący gdzieś na granicy dwóch światów – dzikiej puszczy i znanej nam na co dzień cywilizacji. „Pradawny las” to wielki sukces współczesnego litewskiego kina, obraz uhonorowany licznymi nagrodami i budzący zachwyt widowni w wielu krajach. Prace nad filmem trwały aż osiem lat, a efekt jest naprawdę mistrzowski.

Mindaugas Survila – reżyser i autor zdjęć do filmu „Pradawny las” marzył o stworzeniu tego filmu od czasów szkoły podstawowej. Początkowo robił zdjęcia natury oraz brał udział w konferencjach dla młodych naukowców. Następnie studiował na Uniwersytecie Wileńskim, gdzie uzyskał tytuł licencjata biologii. Pod koniec studiów magisterskich z ekologii i zarządzania środowiskowego ukończył swój pierwszy film „Spotkanie z Rybołowami” („Susitikimas su Žuvininkais”), który otrzymał nagrodę imienia Petrasza Abukevičiusa dla najlepszego litewskiego filmu o przyrodzie. By uzyskać jak największą wiedzę na temat tworzenia filmów, pracował jako asystent operatora kamery, fotograf, drugi operator, a nawet statysta w różnych filmach znanych litewskich i międzynarodowych filmowców (Siergiej Łoźnica, Šarūnas Bartas, Audrius Stonys). Do stworzenia „Pradawnego lasu” Mindaugas Survila przygotowywał się przez 18 lat.

28.06 | 18.00 | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – II piętro, sala widowiskowa

Jak wygraliśmy rewolucję / How we play the revolution / Kaip mes žaideme revoliuciją
reż. Giedrė Žickytė, Francja/Litwa 2012, 67 min.

Głośny litewski dokument, opowiadający o niezwykłych ludziach z zespołu Antis i burzliwych latach 80. XX wieku. Życie w bloku wschodnim, jakim było ówczesne ZSRR, nie należało do lekkich i przyjemnych. Opresyjny ustrój oparty na wiecznej kontroli, nakazach oraz absurdalnych przepisach, wysysał z młodych ludzi energię i odbierał nadzieję na lepsze jutro. Były jednak chwile i zjawiska, które wymykały się systemowi, jednoczyły ludzi. Czymś takim był właśnie, mający w zasadzie być jednorazowym żartem, zespół Antis. Szybko jednak okazało się, że wokół wolnościowej idei, zbudowanej na intelekcie, humorze i doskonałej kreacji artystów, rodzi się nowy, kontrkulturowy i rewolucyjny ruch.

Giedrė Žickytė – urodzona w 1980 r. litewska reżyserka. Studiowała dziennikarstwo oraz reżyserię filmową i telewizyjną. Studia ukończyła ze stopniem magistra sztuk wizualnych w Wileńskiej Akademii Sztuk Pięknych. Od 2003 r. związana z branżą filmową, telewizyjną i reklamową. Wyreżyserowała cztery dokumenty i kilka fabularnych filmów krótkometrażowych, prezentowanych na festiwalach i emitowanych w litewskiej telewizji publicznej. Žickytė jest laureatką Litewskiej Narodowej Nagrody Filmowej Srebrny Żuraw za najlepszy film dokumentalny (,,Baras”).

29.06 | 17.00 | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – II piętro, sala widowiskowa

Dzieci z Hotelu Ameryka / Children from the Hotel America / Vaikai iš „Amerikos” viešbučio
reż. Raimundas Banionis, ZSRR 1990, 88 min.

Klasyczny już dziś obraz w historii litewskiej kinematografii, opowiadający historię młodych ludzi i ich nastoletniego buntu, w realiach Kowna lat 70-tych. Łączy ich miłość do rock’n’rolla, pragnienie wolności oraz tytułowy, mający lata świetności dawno za sobą, budynek Hotelu Ameryka, gdzie wszyscy mieszkają. Naiwność i pogoń za marzeniami szybko jednak zostaną brutalnie skonfrontowane z bezlitosnym systemem komunistycznym. Tytułowe dzieci z Hotelu Ameryka wpadną bowiem w poważne kłopoty po jednej z nocy spędzonych w lesie, kiedy to próbują zainscenizować coś na kształt własnego festiwalu Woodstock.

Raimundas Banionis – urodził się w 1957 r. w Panevezys na Litwie. W roku 1980 ukończył Moskiewską Szkołę Filmową Vgik, gdzie studiował reżyserię w klasie mistrzowskiej Lwa Kulidżanowa i Tatiany Lioznowej. W 1980 r. Banionis rozpoczął pracę jako reżyser filmowy w Państwowym Studiu Filmowym Litwy, a w 1991 r. dołączył do prywatnej firmy filmowej Litnek, gdzie reżyseruje i produkuje filmy fabularne, dokumentalne, programy telewizyjne i reklamy.

30.06 | 14.00 | Warsztaty Kultury, Grodzka 5a – II piętro, sala widowiskowa

 

Litewski-focus-logo-black